1. S'anàlisi lògica
S'anàlisi lògica si òcupat de individuare sas funtziones chi ogna prepositzione tenet in intro de sa frase.
Custas funtziones sunt rapresentadas dae sos
cumplementos, partes de sa frase chi nde cumpletant su significadu.
S'istrutura elementare de una frase est rapresentada inoghe:
sugetu + predicadu + cumplementu
Sos cumplementos printzipales sunt:
-
cumplementu ogetu
Rispondet a sas pregontas:
a chie? (cando s'ogetu est una persone),
ite? (cando s'ogetu est una cosa o un'animale)
Apo bidu a Frantziscu / Apo mandigadu petza
Cando s'ogetu est una persone sa a si ponet semper: in dae in antis de nùmene pròpiu,
de tèrmine de parentela sena artìculu
Apo saludadu a Danielle / Apo saludadu a frade tuo
Ma b'at faeddos in ue sa a si ponet semper, bastis chi s'ogetu siat una persone:
Apo iscutu a sos pipios / Ant mortu a su Re
Sa a si usat finas cando s'ogetu est un'animale de propiedade, pro nàrrere unu cane o unu gatu:
Como iscapo a Pilurtzu
E si usat puru pro inditare una bidda, o tzitade:
Già so una die sena bìdere a Casteddu
-
cumplementu de ispetzificatzione
Rispondet a sas pregontas: de chie? de ite?
Su fìgiu de su sìndigu / Sas àulas de s'Universidade
-
cumplementu de termine
Rispondet a sas pregontas: a chie? a ite?
So iscriende a cuddos amigos / So pensende a s'iscola
-
cumplementu de modu
Rispondet a sa pregonta: comente?
At caminadu in presse
-
cumplementu de istadu in logu
Rispondet a sa pregonta: in ue?
Est in domo sua
-
cumplementu de motu a logu
Rispondet a sa pregonta: a ue?
Fiat andende a sa butega
-
cumplementu de motu dae logu
Rispondet a sa pregonta: dae ue?
Nd'est bènnidu dae mare
-
cumplementu de tempus determinadu
Rispondet a sa pregonta: cando?
Oe non tèngio gana de fàghere nudda
-
cumplementu de tempus sighidu
Rispondet a sa pregonta: pro cantu?
Unu est minorenne finas a sos degheoto annos
-
cumplementu de agente
Rispondet a sa pregonta: dae chie?
Est istadu fatu dae issu / Sas fògias sunt mòvidas dae su bentu
Esertzìtzios