2. Sìllabas, atzentos, ditongos
Ogni faeddu podet èssere partzidu in unidades minores, fatas dae a su mancu una vocale, chi currispondent a un'emissione de boghe ùnica.
Custas unidades sunt sas
sìllabas.
Una sìllaba est
aberta cando finit in vocale, est
serrada cando finit in cunsonante.
Mare > ma+re
ma e re sunt duas sìllabas apertas
forte > for+te
for est una sìllaba serrada, te est una sìllaba aperta
tempus > tem+pus
tem est una sìllaba serrada, pus su matessi
Cando in sa matessi sìllaba bi sunt duas vocales, tando bi podet àere unu
ditongu.
Si sa vocales sunt tres est unu
tritongu.
Sos ditongos in sardu sunt:
ae, ai, au, ia, ie, iu,oi, ua, ui
Unu tritongu est presente in biaitu > biaitu
Comente si partzint in sìllabas sos faeddos?
Cunsonante+vocale o
ditongu formant una
sìllaba:
ma-
nu;
dae,
biu,
viu-
da,
mie
Sas
cunsonantes dòpias cherent partzidas:
mannu >
man+
nu,
ballu >
bal+
lu
Sa
D dòpia, sigomente tenet unu sonu particulare, non si partzit:
modde >
mo+
dde
Sa
s cumposta non cheret partzida dae sa cunsonante chi benit a pustis:
pastore >
pa+
sto+
re
Comente si marcant sos atzentos?
S'atzentu podet èssere
tònicu e
gràficu. S'atzentu tònicu est su chi si pronùntziat.
Su gràficu est su chi si marcat in s'iscritura.. In sardu s'atzentu gràficu si marcat in sas vocales in ue ruet s'atzentu tònicu francu su casu chi sa vocale siat sa penùrtima.
| |
Atzentu tònicu |
Atzentu gràficu |
|
| ùrtima |
Galuse |
Galusè |
cheret marcadu |
| penùrtima |
coghina |
coghina |
non cheret marcadu |
| tertzùrtima |
sìndigu |
sìndigu |
cheret marcadu |
| cuartùrtima |
audiu |
àudiu |
cheret marcadu |
Esertzìtzios