1. Pragmàtica de sa frase
Sa pragmàtica est cudda parte de sa grammàtica chi si òcupat de s'informatzione
de sos messàgios
orales e iscritos.
S'
informatzione, in una comunicatzione, la trasmitet s'
emitente e lompet a su
destinatàriu
tràmite su
canale orale o
iscritu segundu custu ischema:
emitente > messàgiu > destinatàriu
Podimus sutaliniare sas partes de custu messàgiu chi cunsideramus prus importantes in maneras diferentes, mancari cun s'intonatzione.
In sa frase su destinatàriu a su sòlitu connoschet una parte de s'informatzione,
chi in pragmàtica li narant
tema. Mentras a sa parte chi cumpletat su tema cun datos noos li narant
rema.
Su tema podet èssere su sugetu, comente in custu casu, in ue a chie ascurtat connoschet a Antoni:
Antoni (tema) depet mandare una lìtera (rema)
Ma finas su
cumplemetu ogetu, comente in custu àteru casu in ue a chie ascurtat ischit chi b'at una
lìtera de mandare e nois agiunghimus s'informatzione chi su chi la mandat est
Antoni:
Sa lìtera (tema), la depet mandare Antoni (rema)
Inoghe b'at unu fenòmenu chi amus giai bidu e chi li narant dislocatzione a manca.
In custu casu su tema est antepostu. Ma si podet finas pospònnere.
Pro nàrrere, in sa frase s'elementu connotu est semper
sa lìtera e s'informatzione noa est semper
Antoni, che a in antis:
Antoni la depet mandare (rema), sa lìtera (tema)
In prus b'est sa
focalizatzione, cando si cheret sutaliniare s'elementu in cumintzu de frase, chi podet èssere su sugetu o su cumplementu ogetu, ca mancari a chie ascurtat no at cumprèndidu bene:
Antoni (rema), la depet mandare sa lìtera
Sa lìtera (rema) depet mandare Antoni
Tzertos elementos grammaticales,
congiuntziones,
prepositziones e
avèrbios,
podent tènnere una funtzione diferente, de
partitzellas discursivas, est a nàrrere podent apèrrere o serrare o sutaliniare blocos informativos diferentes.
E ite novas tenes?
Nara·bi·lu tue tando!
Ma ite ses, macu?